नवी दिल्ली: मध्यपूर्वेतील बदलत्या भौगोलिक आणि राजकीय परिस्थितीमुळे जागतिक स्तरावर चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले असले, तरी भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेबाबत सध्यातरी घाबरण्याचे कारण नसल्याचे केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे. देशाकडे सध्या पुढील २५ दिवस पुरेल इतका कच्च्या तेलाचा आणि इंधनाचा साठा उपलब्ध असून, सरकार आयातीसाठी इतर सुरक्षित पर्यायांचाही गांभीर्याने विचार करत आहे.

​​जागतिक दबाव आणि बदलती समीकरणे असली, तरी भारत आपल्या जुन्या करारांनुसार रशियाकडून कच्च्या तेलाची आयात सुरूच ठेवणार आहे. यामुळे देशाला स्वस्त दरात तेल उपलब्ध होण्यास मदत होत आहे. विशेष म्हणजे, सध्या पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात कोणतीही वाढ करण्याचा विचार नसल्याचेही सूत्रांनी स्पष्ट केले आहे.

​​इराण आणि इस्रायल-अमेरिका यांच्यातील संघर्ष तीव्र झाल्याने 'हॉर्मुझची सामुद्रधुनी' हा महत्त्वाचा जलमार्ग आता धोकादायक बनला आहे. इराणने हा मार्ग बंद करण्याचा इशारा दिल्याने अनेक मालवाहू जहाजांनी आपली दिशा बदलली आहे. विमा कंपन्यांनीही या भागातील जहाजांचे संरक्षण रद्द केल्याने जागतिक तेल पुरवठा साखळीवर परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

सरकारी सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भारताची तेल साठवणूक क्षमता समाधानकारक आहे. देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेबाबत खालील महत्त्वाच्या बाबी समोर आल्या आहेत:

​साठवणूक: भारताकडे सध्या २५ दिवसांचा कच्च्या तेलाचा साठा आणि तितक्याच दिवसांचा पेट्रोल व डिझेलचा साठा उपलब्ध आहे.

​एकूण उपलब्धता: पेट्रोलियम उत्पादनांचा विचार करता, भारताकडे एकूण ८ आठवड्यांचा साठा सध्या आहे.

​मार्गातील विविधता: भारताचे केवळ ४० टक्के कच्चे तेल 'हॉर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून' येते. उर्वरित ६० टक्के तेल इतर मार्गांनी येत असल्याने या जलमार्गावरील निर्बंधांचा भारतावर मर्यादित परिणाम होईल.

​